jan

Drag along en Tag along: wat is het en waarom is het belangrijk?

Er kan een moment komen dat jij of een van je medeaandeelhouders de aandelen van de onderneming wil verkopen. Een grote stap en vaak ook een bron van discussie. Wat als de meerderheidsaandeelhouder wil uitstappen, terwijl de minderheidsaandeelhouder wil blijven? Om dit soort situaties in goede banen te leiden, kunnen in de aandeelhoudersovereenkomst afspraken worden opgenomen over de rechten van meerderheids- en minderheidsaandeelhouders. Twee bepalingen spelen daarbij een belangrijke rol: de zogenoemde drag along en tag along clausules. Deze afspraken hebben invloed op de onderlinge verhoudingen én op de voorwaarden van een toekomstige verkoop. Het is daarom belangrijk om goed te begrijpen wat ze inhouden en welke gevolgen ze kunnen hebben.

Wat is een drag along clausule?

De drag along clausule, ook wel meesleeprecht genoemd, beschermt in de eerste plaats de meerderheidsaandeelhouder. Deze bepaling geeft de meerderheidsaandeelhouder het recht om minderheidsaandeelhouders te verplichten hun aandelen mee te verkopen zodra er een koper is die alle aandelen van de onderneming wil overnemen.

Het kan van belang zijn de drag along clausule gedetailleerder op te stellen en meer concreet af te bakenen. Zo voorkom je misverstanden en bied je bescherming aan zowel meerderheid- als minderheidsaandeelhouders. Belangrijke punten die hierbij veelal van toepassing zijn (een combinatie is ook mogelijk):

Minimale ondernemingswaarde: bepaal eventueel een minimale ondernemingswaarde of formule waarboven de clausule geldt. Dit voorkomt dat de meerderheidsaandeelhouder de minderheidsaandeelhouder tegen een onredelijke prijs meesleept in een verkoop. Let hierbij op de mogelijke aanwezigheid van de statutaire aanbiedingsplicht waarbij de minderheidsaandeelhouder het recht heeft om de meerderheidsaandeelhouder uit te kopen.
Percentage aandelen: leg vast vanaf welk aandelenbelang de clausule in werking kan treden. Vaak wordt gekozen voor twee derde of 75% van het aandelenbelang, zodat een kleine meerderheid (bijvoorbeeld 51%) de minderheid niet kan dwingen tot een verkoop.
Wachttijd: overweeg een termijn (van bijvoorbeeld drie tot vijf jaar) voordat de clausule kan worden ingeroepen. Dit voorkomt dat een investeerder of meerderheidsaandeelhouder direct na instap een snelle exit afdwingt bij de minderheidsaandeelhouder (uiteraard is dit afhankelijk van de situatie, de betrokkenen, het doel van de aandeelhouders, etc.).

Overigens wordt in de meeste gevallen een algemene drag along clausule in de aandeelhoudersovereenkomst opgenomen en wordt deze niet verder geconcretiseerd. Nadere concretisering kan beperkend werken voor toekomstige mogelijkheden.

Waarom is een drag along clausule belangrijk?

Een koper/investeerder kan 100% van de aandelen verkrijgen, wat de deal veelal aantrekkelijker maakt voor deze koper/ investeerder én voor de verkopende meerderheidsaandeelhouder;
Je voorkomt dat één of enkele minderheidsaandeelhouders een verkoop kunnen tegenhouden wanneer een investeerder het gehele aandelenkapitaal wil overnemen.

Voorbeeld van een drag along clausule:

Stel: een onderneming heeft twee aandeelhouders. Aandeelhouder A bezit 75% van de aandelen en aandeelhouder B 25%. Investeerder C wilt het bedrijf kopen, maar alleen als hij alle aandelen kan overnemen. Aandeelhouder A wil graag verkopen, maar aandeelhouder B wil zijn aandelen liever behouden. In dit geval zorgt de drag along clausule ervoor dat aandeelhouder B verplicht is zijn aandelen ook aan C te verkopen. De investeerder verkrijgt daardoor alsnog 100% van de onderneming. De verkoop van de aandelen van minderheidsaandeelhouder B gebeurt echter onder dezelfde voorwaarden als de verkoop van de aandelen van meerderheidsaandeelhouder A (zie verder).

In beginsel prevaleren de statuten boven de aandeelhoudersovereenkomst. Echter, in de praktijk wordt in de aandeelhoudersovereenkomst vaak expliciet opgenomen dat de bepalingen in de aandeelhoudersovereenkomst voorrang hebben op de statuten. In de statuten is veelal een aanbiedingsplicht opgenomen. In het geval dat de statuten prevaleren boven de aandeelhoudersovereenkomst kan B van A eisen dat A zijn aandelen eerst aan B aanbiedt (statutaire aanbiedingsplicht), voordat deze aan een externe investeerder worden verkocht. Toepassing van een drag along clausule kan de betreffende ‘volgorde’ beïnvloeden indien dat als werkelijk wordt beschouwd.

Wat is een tag along clausule?

De tag along clausule, ook wel het meeverkooprecht genoemd, beschermt in de eerste plaats de minderheidsaandeelhouder. Wanneer de meerderheidsaandeelhouder besluit zijn aandelen te verkopen, geeft deze bepaling de minderheidsaandeelhouder het recht om onder dezelfde voorwaarden mee te verkopen. De meerderheidsaandeelhouder heeft alsdan de plicht om de aandelen van de minderheidsaandeelhouder onder dezelfde voorwaarden mee te verkopen.

Waarom is een tag along clausule belangrijk?

De minderheidsaandeelhouder blijft niet achter met een nieuwe aandeelhouder waarin hij misschien geen vertrouwen heeft of wie mogelijk andere beleidsbeslissingen neemt;
De minderheidsaandeelhouder kan mee verkopen tegen dezelfde prijs en voorwaarden als de meerderheidsaandeelhouder en kan hierdoor profiteren van gunstige verkoopvoorwaarden.

Voorbeeld van een tag along clausule:

Stel: een onderneming heeft twee aandeelhouders. Aandeelhouder A bezit 75% van de aandelen en aandeelhouder B 25%. Aandeelhouder A besluit zijn aandelen te verkopen aan investeerder C.

Aandeelhouder B ziet het niet zitten om samen te werken met een nieuwe, onbekende partij. Dankzij de tag along clausule moet A zich er hard voor maken dat ook B zijn aandelen mag mee verkopen aan C, onder dezelfde prijs en voorwaarden als A.

Conclusie: waarom zijn deze regelingen onmisbaar?

De drag along clausule (het zogenoemde ‘meesleeprecht’) geeft de meerderheidsaandeelhouder de mogelijkheid om minderheidsaandeelhouders te verplichten hun aandelen mee te verkopen, onder dezelfde voorwaarden. De tag along clausule (het zogenoemde ‘meeverkooprecht’) beschermt de minderheidsaandeelhouder door hem het recht te geven om zijn aandelen onder dezelfde voorwaarden mee te verkopen zodra de meerderheidsaandeelhouder wenst uit te stappen.

De clausules zorgen voor balans tussen de belangen van de meerderheids- en minderheidsaandeelhouders. Ze bieden duidelijkheid en voorkomen conflicten op het moment dat een (gedeeltelijke) verkoop van de aandelen aan de orde komt. In de M&A praktijk worden beide clausules in de meeste gevallen gezamenlijk in de transactiedocumenten (waaronder de aandeelhoudersovereenkomst) opgenomen. Op deze wijze ontstaat er een passend evenwicht tussen de belangen van de meerderheids- en minderheidsaandeelhouder.

Met meer dan 15 jaar ervaring ondersteund JM Corporate Finance je bij de aan- of verkoop van een onderneming en het maken van heldere afspraken, veelal tezamen met een well-known advocatenkantoor binnen haar netwerk indien diverse transactiedocumenten dienen te worden opgesteld. Neem vrijblijvend contact op en zet vandaag de eerste stap naar een succesvolle bedrijfsoverdracht!