Locked Box en Closing Accounts: Wat is het en wat zijn de verschillen?

Wat is Locked Box?

Bij een Locked Box-mechanisme wordt de aandelenwaarde vastgesteld op basis van de historische balans per Locked Box-datum (ook wel de economische of effectieve datum). Vanaf deze datum is de onderneming economisch voor rekening en risico van de koper, terwijl de juridische levering van de aandelen plaatsvindt op een later moment, namelijk op de closing datum (bij de notaris). De Locked Box-datum ligt vaak met terugwerkende kracht op 1 januari van het jaar waarin closing plaatsvindt.

Voor de periode tussen de Locked Box-datum en de closing datum worden afspraken gemaakt over het resultaat dat in de periode wordt gerealiseerd (is het resultaat geheel/gedeeltelijk voor koper of verkoper). Een alternatief, indien het resultaat niet (geheel) aan de verkoper toekomt, is dat de verkoper tot en met de closing datum rente ontvangt over de koopsom, aangezien de verkoper in deze periode vaak nog invloed uitoefent op het resultaat van de onderneming, maar nog niet kan beschikken over de koopsomgelden en daardoor rendement mist.

Daarnaast worden voor de periode tussen de Locked Box-datum en closing datum afspraken gemaakt over toegestane en niet-toegestane onttrekkingen. Uitkeringen in deze periode die ten laste komen van de overige reserves of het eigen vermogen van de onderneming en ten gunste komen van de verkoper, worden in beginsel aangemerkt als niet-toegestane waarde-uitstromen (“leakage”), tenzij hierover tussen koper en verkoper afspraken zijn gemaakt, in welk geval de overeengekomen onttrekkingen wel zijn toegestaan. In de praktijk gaat het hierbij vaak om waarde-uitstromen zoals pre-closing dividenduitkeringen, en/of auto- en managementvergoedingen aan de verkoper. Eventuele leakage wordt verrekend met de koopprijs of door de verkoper terugbetaald aan de koper.

Wat is Closing Accounts?

Bij een Closing Accounts-mechanisme wordt de aandelenwaarde bepaald op basis van de overnamebalans per closing datum (tekenmoment bij de notaris). De economische en juridische overdracht vinden hierbij op dezelfde datum plaats. Het resultaat tot en met de closing datum komt alsdan volledig toe aan de verkoper.

Omdat de balans per closing datum op dat moment nog niet definitief beschikbaar is, wordt gewerkt met een voorlopige koopprijs. Na closing worden de definitieve closing accounts opgesteld en wordt op basis daarvan de definitieve koopprijs vastgesteld middels een verrekeningsbeding in de transactiedocumentatie. Alle onttrekkingen tot en met de closing datum zijn bij Closing Accounts toegestaan, van leakage is namelijk geen sprake.

Het onderstaande figuur geeft de tijdslijnen van het Locked Box- en Closing Accounts-mechanisme weer.

Belangrijkste verschillen tussen Locked Box en Closing Accounts

Bij zowel een Locked Box-mechanisme als een Closing Accounts-mechanisme is de ondernemingswaarde in beginsel gelijk. Het verschil zit in de aandelenwaarde door de equity bridge-correcties, die kunnen variëren doordat bij een Locked Box-mechanisme wordt uitgegaan van de balans per Locked Box-datum en bij een Closing Accounts-mechanisme van de balans per closing datum.

Locked Box en Closing Accounts verschillen met name in het moment waarop de aandelenwaarde wordt bepaald en in de verdeling van risico’s tussen koper en verkoper. Bij Locked Box staat de aandelenwaarde in beginsel vast op de Locked Box-datum (veelal 1 januari) en ligt het economisch risico vanaf dat moment bij de koper. Bij Closing Accounts wordt de definitieve aandelenwaarde per closing datum pas na closing vastgesteld en blijft het economisch risico tot de closing datum bij de verkoper. Daarnaast vereist Locked Box voorafgaand aan de closing duidelijke afspraken over leakage en over aan wie het resultaat toekomt in de periode tussen de Locked Box-datum en de closing datum.

Bij een Locked Box-mechanisme staat de definitieve aandelenwaarde per effectieve datum vast per de closing datum. Beide partijen weten op dat moment waar zij aan toe zijn en eventuele verschillen van inzicht worden voorafgaand aan de closing (na een eventueel due diligence onderzoek) uitonderhandeld. Bij Closing Accounts bestaat daarentegen onzekerheid over de hoogte van de definitieve koopprijs. Indien geen duidelijke afspraken zijn gemaakt over de op te stellen equity bridge, kunnen na closing nog discussies en prijsaanpassingen ontstaan.

In Nederland en Europa wordt bij bedrijfsovernames vooral het Locked Box-mechanisme gebruikt, terwijl in Angelsaksische landen (zoals de VS en het VK) het Closing Accounts-mechanisme de voorkeur heeft.

Conclusie

De keuze tussen Locked Box en Closing Accounts heeft directe gevolgen voor prijsvastheid, risicodeling, aan wie het resultaat toe komt tot aan de closing. Daarnaast bepaalt de keuze of wordt gewerkt met een eenvoudige afwikkeling bij closing (Locked Box) of met verrekeningsbedingen die onzekerheid laten bestaan over de definitieve koopsom (Closing Accounts). Een goed begrip van beide mechanismen en duidelijke afspraken hierover zijn essentieel om discussies en onzekerheden bij closing te voorkomen. JM Corporate Finance ondersteunt koper en verkoper bij het maken en vastleggen van deze keuzes, zodat het prijsmechanisme aansluit bij de transactie en de belangen van beide partijen.